Rekto:verso wint Vlaamse Cultuurprijs!

Wie had dat gedacht... Uit handen van minister Joke Schauvliege ontving rekto:verso op 6 september 2013 een Vlaamse Cultuurprijs. En dan nog wel die voor Podiumkunsten. Wij kunnen niet dansen. Wij kunnen niet acteren. Wij zijn geen theatermakers. Wel zorgen cultuurtijdschriften als rekto:verso mee voor het podium waarop wordt gedanst, geacteerd en theater wordt gemaakt, aldus de jury. Kritiek heeft zin. Wie had dat gedacht?

Uit het juryverslag:

"Vijf keer per jaar kan je rekto:verso op een vijfhonderdtal verdeelpunten meegrissen. Het tijdschrift is gratis, mede dankzij subsidies van de Vlaamse Gemeenschap. Al tien jaar lang biedt de redactie nieuwsgierige cultuurliefhebbers een verdiepende blik op podium, film, muziek, literatuur en beeldende kunst, en betrekt hen dichter bij actuele culturele kwesties. Rekto:verso beschouwt de wereld vanuit kunst en cultuur. Het wil daarbij dieper graven dan de klassieke media, maar toegankelijker zijn dan de vaktijdschriften. De ambitie is niet min: bereiken dat de samenleving meer aandacht krijgt voor de kunsten, en omgekeerd.

57_Cultuurprijs_Jasper leonard2IMG_0360.jpgDe jury van de Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten heeft wel oren naar dat streven. Er zijn nochtans genoeg kunstenaars, gezelschappen en projecten die de prijs dit jaar verdienden. Maar de podiumkunsten bewegen zich niet in het luchtledige. Ze komen tot stand in een omgeving waarin over voorstellingen en hun belang, waarde en kwaliteit wordt gepraat en gediscussieerd. Dit ‘kritisch vertoog’ schept ademruimte voor de voorstellingen en wordt op zijn beurt door de voorstellingen van zuurstof voorzien. Het is ook een communicatieschakel tussen kunst, publiek en overheid. De jury noemt dit kritisch vertoog zelfs van levensbelang in een maatschappelijke context waarin theater (en kunst in het algemeen) als een hobby voor the happy few wordt beschouwd. Een tijdschrift als rekto:verso helpt om het maatschappelijke gewicht van de podiumkunsten voelbaar te maken en om de niet altijd onmiddellijk zichtbare verwevenheid van theatervormen en sociale, economische en politieke processen te decoderen en bloot te leggen.

Zowel in gedrukte vorm als op de website probeert rekto:verso een breed publiek te bereiken en de kunsten op hun maatschappelijk belang te bevragen. De bijdragen zijn vlot leesbaar, maar hebben toch inhoudelijke diepgang. Ze vertrekken vanuit boeiende maatschappelijke invalshoeken en worden zeer ruim verspreid. Vooral de bijdragen over cultuurbeleid en cultuurpolitiek noemt de jury een waardevolle bijdrage tot de publieke discussie over de podiumkunsten in Vlaanderen."

Lees hier de speech van minister Joke Schauvliege

Lees hier wat Cobra (en David Van Reybrouck) ervan denkt

'Er is nood aan echte kritiek': opinie van rekto:verso in De Standaard

'Schoonheid ontstaat waar menselijkheid doorbreekt': interview Tom Van Imschoot & Wouter Hillaert in MO*

'Wij zijn niet de evangelisten van de cultuursector': interview Tom Van Imschoot & Wouter Hillaert in Apache

'De toestand blijft kritiek': een opiniestuk in het Nederlandse blad Metropolis M nav de Cultuurprijs voor rekto:verso

 

Rekto:verso toont zich trots en blij

Interview met Wouter Hillaert, afgenomen door Anne Declercq voor de dagkrant van Het Theaterfestival: 

Wat betekent het voor rekto:verso om de cultuurprijs te winnen?

“Wij waren verrast, precies op onze tiende verjaardag! Als de jury geen theater- of dansgezelschap kiest, zal ze een statement willen maken rond het belang van kritiek voor het podiumkunstenveld. Ook voor andere culturele tijdschriften is die erkenning belangrijk. Wij blijven een sector die op veredeld vrijwilligerswerk draait. Onze gezamenlijke subsidies bedragen een kwart van wat één kunstencentrum als het Kaaitheater krijgt.”

Al concrete plannen met het prijzengeld?

“We stoppen wat geld in een abonnementsactie en in extra distributie in Nederland, maar we willen ook iets teruggeven aan de podiumkunsten. Sinds dit jaar schrijven we twee onderzoeksbeurzen van 1000 euro uit. Dankzij deze prijs kunnen we nu drie jaar lang een derde beurs uitschrijven, specifiek voor onderzoek rond de podiumkunsten.”

Waarom is onderzoeksjournalistiek zo belangrijk?

“Omdat we geloven dat feiten soms meer impact kunnen hebben dan iemands mening. Daarbij komt dat er maar weinig onderzoeksjournalistiek bestaat over de cultuursector. Welke impact hebben sommige beslissingen, wat blijft er onder de radar, wat is nu juist het totaalbeleid dat minister Schauvliege de voorbije drie jaar gevoerd heeft, …? Je leest het in tijdschriften noch kranten, tenzij het gaat om hard nieuws, zoals subsidiebeslissingen. Er valt best nog veel te onderzoeken en te delen met de publieke ruimte.”

57_Cultuurprijs_Jasper leonard2IMG_0414.jpgWaar staat rekto:verso nog meer voor?

“Anders dan de meeste tijdschriften schrijven we – gratis – over zowel theater, muziek, film, literatuur als beeldende kunst. Verbindingen leggen vinden we belangrijk. Lang draaide kritiek veeleer om deconstructie: kunstwerken uiteen puzzelen. Zelf proberen we ook constructief te zijn. In een tijd waarin er zogezegd geen toekomstperspectieven meer zijn, willen we meedenken en interessante stemmen voorstellen laten doen. We vinden het een uitdaging om het cultuurveld opnieuw te duiden binnen de brede samenleving, en omgekeerd. Daarin geloof ik dat we steeds meer deel worden van een hele beweging, ook in de kunsten, die opnieuw bruggen wil bouwen tussen verschillende maatschappelijke domeinen.”

Is kunstkritiek nog steeds hedendaags?

“Het is vreemd om te zien hoe kunstenaars vandaag voortdurend nieuwe vormen zoeken, terwijl kunstkritiek al tweehonderd jaar hetzelfde format hanteert. Natuurlijk zal dat wel zijn redenen hebben, het format kent zijn sterktes. Maar we vinden het wel een uitdaging om die diepgang te proberen verzoenen met vormen van kunstkritiek die beter aansluiten bij de audiovisuele en interactieve tendensen van de 21e eeuw, bij de extra mogelijkheden van internet. Kan dat? Dat onderzoeken we nu in de Rekto:Verso Academy, de R:VA. Het staat allemaal nog in zijn kinderschoenen.”

Vanuit welke noodzaak is rekto:verso tien jaar geleden ontstaan?

“Tom Rummens en Karel Vanhaesebrouckvonden dat er een blad nodig was tussen de brede multidisciplinaire krantenbijlages en vaktijdschriften zoals De Witte Raaf, die zich sterk op één discipline richten. Tegelijk misten ze in vele kunstkritiek een uitgesproken betrokkenheid van de schrijver bij zijn onderwerp, een soort passie tegenover dat ene fantastische of dubieuze kunstwerk.”

Merk je een verschil tussen de rekto:verso van tien jaar geleden en die van vandaag?

“We zij simpelweg tien jaar ouder geworden. Op je 25ste is het bijvoorbeeld moeilijk om iets zinnigs over cultuurbeleid zeggen. We weten nu beter waarover we praten. Vier jaar geleden is het ons ook bijna per toeval duidelijk geworden dat we die maatschappelijke aandacht echt belangrijk vinden. Ik herinner me uit die tijd een vergadering waar de banale vraag viel waar het ons nu uiteindelijk om ging, de kunst of de wereld. Verrassend genoeg koos iedereen voor ‘de wereld’. We schrijven nu over deze tijd door de bril van de kunsten. Die relatie gaat breder dan de inhoud van het kunstwerk. Er is ook het kunstensysteem op zich. Wat Hans Vandeweghe doet met sportjournalistiek, proberen wij met cultuur: niet enkel schrijven over wie er gewonnen of verloren heeft, maar ook over hoe het sportsysteem werkt, welke machtsbelangen er meespelen, …”

57_Cultuurprijs_Jasper leonard 2IMG_0386.jpgWaarom moeten we rekto:verso lezen?

Rekto:verso lees je als iemand die iets meer is dan louter een kunstliefhebber. We zijn een boekje voor burgers met een hart voor cultuur. Bij ons krijg je een soort van achtergrondverhaal bij wat je dagelijks in de krantleest. Je merkt dat wat je in theater ziet, niet los staat van wat in de beeldende kunsten gebeurt, of van wat filosofen of economen over deze tijd te melden hebben.”

Jullie huisslogan is al tien jaar ‘de toestand is kritiek’. Blijft dat zo?

“Er zijn nog steeds redenen genoeg om kritiek te geven, lijkt me. Bij de jongere generatie kunstenaars zie je erg interessante artistieke ontwikkelingen, maar op organisatorisch vlak is de cultuursector veeleer een spiegel geworden van de neoliberale samenleving dan het alternatief. Tegelijk voel je wel dat de tegenkracht die tien jaar geleden in een soort van softy hoek zat, nu een breder draagvlak aan het verwerven is. Maar de nood aan kritiek blijft. Anders zouden we nu heerlijk in de zon liggen soezen op ons gazon.”

 

^ Terug naar boven
 

Reacties

Geïnstitutionaliseerde

Geïnstitutionaliseerde cultuur/kunst is als pizza in een zelfbedieningsrestaurant. Je weet op voorhand dat het niet te vreten zal zijn, maar je eet het, omdat er niets anders is. En laat het nu juist die geïnstitutionaliseerde cultuur zijn die Rekto:verso promoot/propageert. Arm, arm...Vlaanderen

Beste Jan Vissers, definieer

Beste Jan Vissers, definieer graag even geïnstitutionaliseerde cultuur, dan praten we verder! Je hebt er duidelijk een interessante kijk op, maar we begrijpen niet precies dewelke...

Cultuur en identiteit is iets

Cultuur en identiteit is iets wat groeit over verschillende generaties, een historische basis heeft, en sterk gerelateerd is aan de levensomstandigheden van een wel bepaald gebied.

Dat de Vlaamse kunstenaar zich van die Vlaamse identiteit moedwillig heeft losgemaakt is enkel te betreuren.

De Vlaamse cultuur van bier, koers, konijn met pruimen, de Vlaamse kermis, en tegenwoordig ook de ‘plat Vlaams’ sprekende Ali,.. dat is iets tastbaars, iets wezenlijk, iets oers, iets waar je op kan verder denken, bouwen en creëren.

De Vlaamse Primitieven hebben op deze manier gedaan, en dat waren heus geen nationalisten, maar Vlamingen die trots waren op hun volkse culturele erfgoed. Het gros van de Vlaamse kunstenaars bedient zich tegenwoordig van een soort van mondiale smelt-cultuur, die voor niemand nog emoties oproept, behalve dan voor de linkse culturo’s zelf, die bladen zoals Rekto-verso nodig hebben om de broodnodige zelfverheerlijking, omdat niemand anders het voor hen doet.

Rekto-verso is een blad voor en door linkse kunstenaars, waar meestal de socialistische loftrompet klinkt. Academici en journalisten die aan het blad participeren, onderschrijven -zoals u ook- de mondiale smeltkroes-cultuur, en verketteren daarmee hun eigen volkse roots.

Tussen haakjes ‘nationalisme’ is geen vies woord, zolang men er op een normale en gezonde manier mee omgaat…,maar dat kan je ook van het socialisme zeggen.

Geïnstitutionaliseerde

Geïnstitutionaliseerde cultuur/kunst is in mijn ogen kunstmatige cultuur/kunst, dat zijn roots heeft in het politiek socialistisch activisme. Socialisten op kop bedienen maar al te graag kunstenaars(goed of slecht), in ruil voor hun eeuwigdurende trouw aan het socialistisch ideaal.

Als Vlaams Nationalist ben ik zeer kunstminnend, en doet me het pijn in het hart om te zien hoe kunst afglijdt naar een vormeloze massa van ideeën en denkpatronen, die enkel de culturo's zelf nog leuk vinden.

Kunst moet men beoordelen vanuit een buikgevoel, en niet vanuit een soort van politiek activisme, wat volgens mij zéér gevaarlijk is, omdat de politieke realiteit snel kan veranderen.

Beste Jan Vissers, dat is al

Beste Jan Vissers, dat is al een pak duidelijker, bedankt. Maar lees je rekto:verso ook wel eens? We hebben in mei net een heel nummer gewijd aan onze geboortegrond, zie http://www.rektoverso.be/dossier/de-verbeelding-van-vlaanderen. Dat we Vlaanderen ontkennen, houdt dus weinig steek. Dit dossier onderzoekt precies de vragen die je stelt: wat is de verhouding tussen kunstenaars, cultuur en Vlaanderen? Vooral het gesprek 'De Ronde Tafel Van Vlaanderen' kan je interesseren: daar zitten lang niet alleen 'socialistische kunstenaars' rond. Jan Goossens van de KVS verklaart zich trouwens volbloed Vlaming, maar hanteert daar graag, net als vele andere cultuurmensen en artiesten een inclusieve invulling van. Ikzelf houd niet van bier, maar koers kan ik wel smaken. Daarnaast interesseer ik me ook voor wat er in de rest van de wereld gebeurt. Sluit dat elkaar uit?

Zag je ooit theater van Arne Sierens of Eric De Volder of Johan Heldenbergh of Marijke Pinoy of het KIP of NTGent of Union Suspecte, las je al eens een boek van Tom Lanoye, zegt het werk van Berlinde De Bruykere je niets over Vlaanderen, en wat met Luc De Vos of het Zesde Metaal of Filip Kowlier? Zo 'de' Vlaamse kunstenaar al bestaat, vrees ik dat hij enkel in jouw perceptie zijn Vlaamse identiteit heeft losgelaten. Zowat 80% van onze Vlaamse films doet precies wat jij van kunst verwacht. Of vind je dat echt allemaal 'vormeloze massa'? Verder kan identiteit ook meer zijn dan bier en koers, mogen we hopen? Volgens mij leeft de helft van Vlaanderen in een stedelijk-diverse context, en werken we met nog meer in omgevingen die nauw vertakt zijn met de hele wereldeconomie. Ik hoop dat ook dat onze identiteit mee bepaalt, anders zouden we allemaal harnassen moeten dragen, zoals in 1302.

Nu zal ik niet ontkennen dat er kunstenaars zijn die van enige passionele zelfgerichtheid te betichten vallen: op die nagel slaan we bij rekto:verso al jaaaaaren. Wij verdedigen van de cultuursector wat we eraan appreciëren - uitdagende vormen, verdiepende inhouden, een flexibele geest, een maatschappelijke aandacht, een artistieke noodzaak (als dat socialistisch is, ben ik graag socialist), en we schudden op wat ons eraan ergert. Ik kan je meteen twintig artikels uit rekto:verso opsommen die dat proberen, maar begin met deze: http://www.rektoverso.be/artikel/genoeg-genoeg. Het zal je verbazen, maar rekto:verso is behalve genereus over sommige aspecten van de cultuursector, ook soms tegenstellend. De sector telt zoveel evidenties en zelfs taboes waar eens een boompje over opgezet mag, daarover zijn we het roerend eens. Maar zelfverheerlijking van de cultuursector is dus echt niet waar wij voor leven. Dat kan je in elk van onze nummers gewoon ook zelf nalezen.

'Vlaanderen' is inderdaad een van die gevoelige onderwerpen: net daarom hebben we er een heel dossier rond gemaakt. Er staat misschien niet overal wat een Vlaams-nationalist hoopt te lezen, maar wij zijn ook Vlamingen, en we denken ook graag na over onze en andermans alternatieve verbeelding van deze geboortegrond met zijn eigen onderwijs, zijn eigen mediabeleid, zijn eigen inburgeringsideeën, en zo meer. Ik ben het zelfs met je eens dat er aan een gezond nationalisme ook voordelen zijn die vandaag onderbenut blijven, alleen weet ik niet of dat het nationalisme is dat we vandaag in Vlaanderen in praktijk zien. Het denkt niet te veel, maar te weinig nationalistisch, en ik bedoel: te weinig gemeenschapsvormend, te weinig inclusief voor al wie hier woont.

Tegenwoordig zijn het in vijf van onze dertien centrumsteden trouwens Vlaams-nationalistische burgemeesters die kunstenaars 'bedienen'. Ik vermoed dat ze dat blijven doen omdat ze net als socialisten (of katholieken of whatever) begrijpen dat artistieke activiteit in de stad niet noodzakelijk wereldvreemdheid, maar juist ook hele dankbare effecten geeft, die er niet meer zouden zijn als je al het gemeenschapsgeld eruit trekt. Of waarom halen die burgemeesters dat hele 'geïnstitutionaliseerde kunstsysteem' dan niet gewoon neer, nu ze de macht hebben? Waarom blijft N-VA in de Vlaamse regering mee investeren in kunst? Ik vermoed, maar spreek me tegen: omdat de vele clichés die over de kunstensector de ronde doen bij mensen die er niet wekelijks mee in contact komen, niet houdbaar zijn als ze getoetst worden aan de werkelijkheid waarmee beleidsmakers geconfronteerd worden.

Verder zou ik je graag eens live spreken, dat gaat een stuk makkelijker. Je kijk op de zaak houdt me bezig, ik wil die graag beter begrijpen. Welke beelden zie je precies, als je schrijft wat je schrijft? Mijn mailadres is wouter.hillaert@rektoverso.be, be my guest. Ik zal het bier meebrengen, als jij voor de Vlaamse kermis zorgt.

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • No HTML tags allowed
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options

Als maatregel om geautomatiseerde spamrobotten tegen te gaan, vragen wij u het huidige jaar in te vullen. Op die manier kunnen we uw bericht onderscheiden van spam.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.