rekto:verso

Byung-Chul Han: ‘Alle lieben mich’

De paradox is de vader van het inzicht, dachten we, en dus leek het ons een goed en helder idee: Byung-Chul Han, succesauteur achter De transparante samenleving, openbaringen ontlokken over de noodzaak en zegen van het geheime in deze overbelichte, alles onthullende tijden. We hadden een ode aan het verborgene op het oog, maar botsten op de schaduwkant van de filosoof. Een ontluisterend demasqué? Of een performance van filosofische weerbarstigheid als verhullend masker? Relaas van een mislukt gesprek.

 

De geste als provocatie

Het naoorlogse verhaal van de westerse underground wordt vandaag breed uitgelicht in het Parijse museumlandschap. Dat ook Japan in de jaren 1960 en 1970 een bloeiende undergroundscene had, is weinig bekend, maar blijkt uit de tentoonstelling die Le Bal wijdt aan Provoke, een collectief dat fotografie wist los te wrikken uit de ideologische en artistieke kaders van de mainstream. Maar wat moeten we anno 2016 met deze historische signalen uit het ondergrondse? Rest ons enkel het besef dat in de woestijn van het heden vormen uitgeput en uitgeleefd zijn?

 

Uit de put

Underground is een paradox: zodra wij het kennen, is het geen underground meer. Echte underground laat zich niet opspitten. Het is een beetje zoals bij mollen: je ziet er wel levende sporen van, maar de mollen zelf laten zich pas aanschouwen als ze dood zijn – in retrospectief.

 

Nederland en Vlaanderen: een empatisch verbond

Voor mijn dankrede bij de Grote Visser-Neerlandiaprijs werd me gevraagd een testament te brengen. Wat had ik, als voormalig directeur van Vlaams-Nederlands Huis deBuren, nog willen realiseren? Wat is nog zinvol en vooral haalbaar in de nabije toekomst? Wat is morgen nog nuttig of noodzakelijk in een cultuurbeleid van en vooral voor Nederland en Vlaanderen?

 

Het lichaam als oeuvre in Helena Almeida's 'Corpus'

In Wiels loopt nog tot 11 december de tentoonstelling ‘Corpus’, van de Portugese kunstenares Helena Almeida. Daarin is vooral Almeida zelf te zien. Maar waar begint haar lichaam, en waar eindigt het? 

 

‘Boeken zijn niet de missie van de bibliotheek’

Wie zich afvraagt hoe de bibliotheek van de eenentwintigste eeuw eruit kan zien, vindt een plank vol ideeën bij Eli Neiburger. De eigenzinnige Amerikaan is deputy director van de openbare bibliotheek in Ann Arbor, Michigan, VS, en zit niet verlegen om een prikkelende uitspraak meer of minder. ‘Een bib die enkel op boeken focust, is als een groendienst die alleen voetbalvelden onderhoudt.’ 

 

De neergang van de stedelijke bibliotheek

De afgelopen jaren zijn de grootstedelijke bibliotheken van gezicht veranderd. Ze worden steeds meer 'belevingscentra' die vooral prikkelend en oriënterend moeten zijn. Inspelen op trends en vragen van de klanten staan centraal. Is er echter nog plaats voor het literair patrimonium? En haken de echte boekenliefhebbers niet af?

 

Hoe maak je de bibliotheek weer relevant?

Het laatste decennium is er veel geschreven over bibliotheken in het algemeen en openbare bibliotheken in het bijzonder. Daar zijn goede redenen voor want wereldwijd daagt de digitalisering de kern van bibliotheekwerk uit. Toegang tot informatie was lang het alleenrecht van bibliotheken, nu vormen zoekmachines een comfortabel alternatief. Bovendien zorgen demografische en sociologische veranderingen dat bibliotheken de aansluiting met een deel van de bevolking lijken te verliezen. Reden genoeg voor polemiek.

 

Oude muziek: de punk van vandaag

Op 25 en 26 november organiseren Recyclart en Les Brigittines hun vierde Urban Rituals festival, dat onderzoekt hoe oude muziek eigentijds of zelfs avant-garde kan zijn. DeBuren en AB brachten onlangs drie heren samen die, elk op hun manier, met diezelfde vraag bezig zijn: gambist/vedelspeler Thomas Baeté, luitist Jozef van Wissem en zanger/draailierspeler Colin H. Van Eeckhout. Wat hen aantrekt in oude muziek, is zowel de grote vrijheid als het ‘back to basics’-gevoel. 

 

De marge voorbij

Kunstscholen genoeg in België, en ook het aantal afstuderende kunstenaars is groot. In afwachting van een grote doorbraak in het professionele veld, starten velen hun eigen plekken in de marge, waar experiment toegelaten is. We hebben het dan over off spaces, artist-run spaces of Projekträume. Zit hier de nieuwe underground van de beeldende kunst? In Gent, Brussel en Antwerpen hoor je dezelfde tegenwerpingen: de stedelijke underground van weleer bestaat niet meer.

 

Dossier

  We bleven de fantasie koesteren dat er naast de officiële media- en subsidiecultuur toch nog broeierige bronnen moeten zijn, waar frisse ongedwongenheid of weirde margekunst ontsnapt aan de dictatuur van clicks en likes en duimpjes van commissies. Dat er ook in onze eigen steden onbekende oases moeten resten van oorspronkelijke creativiteit, klein maar fijn, bevrijd van de overtuiging dat je maar bestaat als je wordt gezien. Lees er alles over in dit undergroundnummer.